Horen, zien en zwijgen

Brazilië WK VoetbalAfgelopen maandag ging het even helemaal mis in het land dat volgend jaar het WK voetbal organiseert. Een massaal lerarenprotest werd overschaduwd door rellen en geweld. Tienduizenden leraren op straat om te protesteren tegen de bezuinigingen op onderwijs, terwijl er door de regering van Dilma Rousseff wél bakken met geld wordt uitgegeven aan de Confederations Cup en het Wereldkampioenschap Voetbal. En in 2016 worden de Olympische Zomerspelen ook nog in Brazilië gehouden.

Speelstad

Vooral in Rio de Janeiro en Sao Paulo ging het er hard aan toe. Zoals inmiddels bekend is gemaakt door de KNVB, wordt Rio de stad waar Oranje volgend jaar neerstrijkt. De stad van het carnaval, de Copacabana en het sambavoetbal was maandag de stad van gemaskerde mannen, overheidstroepen en bloed in de straten.
De FIFA houdt de kaken op elkaar en de rijen gesloten. Op de officiële website is niets te vinden over de demonstraties. Je vraagt je bijna af of het voetbalorgaan wel wíl weten wat er speelt.

Mensen en rechten

Dichterbij huis is het leed kleiner. Oranje is bijeen geroepen door Louis van Gaal om een beetje te trainen. Schaars en Van der Vaart zijn alweer naar huis; Robben traint met de keepers mee. Zouden de spelers zich al zorgen maken? Soms lijkt het er op alsof Brazilië aan de rand van een burgeroorlog staat, maar het Nederlands Elftal maakt zich alleen op voor een sportieve strijd.

De link naar het WK van 1978 is snel gelegd. Argentinië gold toen als het toneel van een omstreden kampioenschap. Freek de Jonge maakte zich druk om de mensenrechten in het Zuidamerikaanse land, Johan Cruijff bleef thuis, net als Van Hanegem en Kist.

Maar waar Nederland toen een gidsland was, een moreel baken in een woelige oceaan, zijn wij nu verworden tot een speelbal van het kapitalisme. Freek de Jonge heeft zijn krakende stem nog niet verheven.

Boycot

Het is misschien ook lastig om als speler van Oranje een politieke mening te hebben. Het is overal hommeles, overal zijn er wel misstanden om aan de kaak te stellen. Niet alleen in de voetbalwereld – wat dacht je van de situatie rond de Olympische Winterspelen in Rusland, begin volgend jaar? Vladimir Poetin heeft er geen geheim van gemaakt dat hij een fervent tegenstander is van de homoseksuele medemens. Homo’s en lesbiënnes zijn tijdens een Olympische bijeenkomst toch écht wel van de partij. Misschien dat er nog een boycot komt. Dat boycot zou zich niet zozeer richten tegen de Olympische gedachte, maar meer tegen Poetin.

Je weet wel, die man die zo vaak met ontbloot bovenlijf op de foto gaat.